دورسنج تاکومتر چیست؟

Tachometer

دورسنج چیست

سرعت دوران، سرعت خطی و تعداد دور اجسام دوار را می توان بوسیله دورسنج / تاکومتر / سرعت سنج اندازه گیری کرد. دورسنج ها با توجه به تماس به اجسام به دو دسته دورسنج تماسی و دورسنج غیرتماسی تقسیم می شوند، در صورتی که نتوان با جسم مورد نظر تماسی برقرار کرد از دورسنج های غیر تماسی و در مواردی که بتوان تماس داشت از دورسنج های تماسی استفاده می شود.

انواع تاکومتر و تاریخچه دورسنج ها

دورسنج ها به صورت آنالوگ و دیجیتال ساخته می شوند که مدل آنالوگ و کاملا مکانیکی آنها بسیار قدیمی است امروزه مدل های دیجیتال در انواع مکانیکی و نوری، مادون قرمز ( که عمدتا با نام دورسنج لیزری شناخته می شود ) و مکانیکی-لیزری و مدل بسیار پیشرفته و دقیق تر به صورت پرتابل به بازار عرضه می شوند.
البته دورسنج های آنالوک و مکانیکی در خودرو های ایرانی که از تکنولوژی پایینی برخودارند بسیار رایج است!!!

دورسنج آنالوگ

دور سنج های آنالوگ قدیمی ترین مدل های تاکومتر در جهان محسوب می شوند اولین دورسنج برای اندازه گیری سرعت حرکت و توسط دانشمند آلمانی Dietrich Uhlhorn در سال 1817 بر اساس خاصیت گریز از مرکز ساخته شد که در سال 1840 برای اندازه گیری سرعت و دور گردش چرخ های لوکوموتیو استفاده شد.
این دور سنج ها در ادامه مسیر پیشرفت خود در خودرو های سبک و سنگین برای سنجش دور موتور ماشین ها به کار گرفته شدند که رفته رفته جای خود را به مدل های دیجیتالی دادند.
دور سنج های آنالوگ بر اساس عملکرد چرخش یک شفت یا محور عمودی متصل به فنر سپس صفحه درجه بندی شده کار می کنند که عمکرد دقیق تر آن را می توانید در فیلم زیر مشاهده کنید.

دورسنج دیجیتال

تاکومتر های دیجیتال نوع جدید تر و پیشرفته تری از خانواده دور سنج ها محسوب می شوند که دارای مدار الکترونیکی برای اندازه گیری دقیق تر دور یا سرعت چرخش بر اساس واحد اندازه گیری RPM می باشد این تاکومتر ها تجهیزاتی ابزار دقیق دارای پردازنده ، سنسور مادون قرمز (معروف به سنسور دورسنج) صفحه نمایش و… می باشند که به وسیله یک مدار به هم مرتبط می شوند. دورسنج (Tachometer) های دیجیتالی یا الکترونیکی عمدتا در انواع مکانیکی و نوری_لیزری ساخته می شوند که در ادامه آنها را بررسی خواهیم کرد.

دورسنج دیجیتال مکانیکی

این تاکومتر از یک شفت یا محور عمود تشکیل شده است که در انتها محور در هنگام چرخش یک کلید یا سوییچ حساس فعال می شود و هر بار سوییچ شدن بیانگر یک بار گردش موتور است این سوییچ در ادامه به یک پردازنده یا میکرو کنترلر متصل می شود که تعداد دفعات سوییچ را ثبت می کند میکروکنترلر مقادیر ثبت شده را به اعداد قابل نمایش بر روی LCD بر حسب دور بر دقیقه rpm یا هر واحد دیگری متناسب با یکای اصلی تبدیل می کند. سپس مقادیر را به صورت دهدهی نمایش می دهد

 MASTECH MS6208A Contact Digital Tachometer

امروزه دور سنج های مکانیکی به دلیل طول عمر پایین و محدودیت ها جای خود را به انواع نوری و نوری-مکانیکی داده اند که از تکنولوژی بالاتر و طول عمر بیشتری در استفاده برخودارند

دور سنج نوری

دورسنج نوری نوع امروزی تر از خانواده تاکو متر هاست که به وسیله یک سنسور مادون قرمز دوران و گردش دور موتور و… را اندازه گیری می کند. این تجهیزات در انواع مادون قرمز یا لیزری مکانیکی_لیزری با قیمت و کیفیت های متنوع به بازار می شوند

دورسنج مادون قرمز

این تجهیز با بهره گیری از سنسور های تاکومتر مادون قرمز دقیق و حساس و نور لیزر بالاترین دقت و سرعت را در اندازه گیری ها به نمایش می گذارند سنسور های دور سنجی گاها در قالب ماژول دورسنج برای مقاصد آموزشی به بازار عرضه می شوند شکل های زیر نمایی از مدار ، سنسور و ماژول دورسنج (مدار راه اندازی سنسور دورسنج موتور ) را مشاهده می کنید

مدار ، سنسور و ماژول دورسنج (مدار راه اندازی سنسور دورسنج موتور )

دورسنج مادون قرمز و مکانیکی

دورسنج مادون قرمز و مکانیکی نوع دو کاره و پیشرفته تری نسبت به انواع قبلی تکومترهاست که با دارا بودن سنسور مادون قرمز مجهز به نور لیزر و اتصالات مکانیکی توامان جهت اندازه گیری های مختلف استفاده می شوند. در ادامه و در سایر تحقیقات این محصولات را بیشتر بررسی خواهیم کرد

دورسنج مادون قرمز لیزری  دورسنج مادون قرمز و مکانیکی

 

 

تاکومتر مغناطیسی

نوع دیگری از دورسنج ها با استفاده از خاصیت مغناطیسی کار می کنند که از سنسور های مجاورتی در اندازه گیری ها استفاده می کنند.

 

کاربرد دور سنج/ تاکومتر

کاربردهای فراوانی در صنعت برای انواع دورسنج ها اعم از تماسی غیر تماسی مکانیکی و نوری و حتی لیزری_مکانیکی می توان نام برد که در ادامه برخی از این استفاده ها را لیست خواعیم کرد.

• جهت اندازه گیری سرعت موتورهای دوار غیر قابل دسترس
• فن های متحرک ,پمپ ها چرخ دنده و ماشین آلات
• خطوط تولید خودرو
• دستگاههای پروانه دار
• کنترل و اندازه گیری سرعت خطوط طولی نظیر نوار نقاله

نکاتی که در انتخاب دورسنج/تاکومتر باید به آن توجه کرد:

• محدوده اندازه گیری تعداد دور
• سرعت اندازه گیری دور سنج یا دور بر دقیقه
• نوع مکانیزم که میتواند لیزری ، مکانیکی و نوری باشد
• پرتابل بودن یا قابلیت نصب دور سنج
• قابلیت های دستگاه نظیر : قابلیت اتصال به کامپیوتر ، داشتن حافظه داخلی و یا جانبی
• قابلیت های منحصر به فرد که گاها مورد نیاز است مثلا اندازه گیری دما به همراه دور سنج یا اندازه گیری لرزش به همراه دور سنج در یک دستگاه