مفهوم کولیس ومیکرومتر

درباره مفهوم کولیس ومیکرومتر بیشتر بدانید ...

مفهوم کولیس ومیکرومتر

تجهیزات وابزار دقیق سیانکو

کولیس

یکی از ابزارهای دقیق در اندازه گیری کولیس است، کولیس ابزاری است که ما می توانیم اندازه تا ۱ میلیمتر را با آن اندازه گیری کنیم. کولیس تشکیل شده است از یک خط کش اصلی که روی آن تقسیم بندی انجام شده که می توانند به صورت میلیمتری یا اینچ باشد. دوم، فک ثابت کولیس می باشد، سوم، فک متحرک کولیس، چهارم، شاخکهای داخل سنج است، پنجم، شاخک عمق سنج است، ششم یکسری اندازه گیری روی فک متحرک کولیس است که به آن ورنیه می گویند.

اولین تفاوت کولیس ها در طول خط کش آنها می باشد، دومین تفاوت در دقت اندازه گیری آنها می باشد که با هم فرق می کند و از نظر دقت اندازه گیری به سه دسته تقسیم می شوند:

 کولیس ۱/۰ ۲ – کولیس ۰۵/۰ ۳ – کولیس ۰۲/۰

* کولیس ۰۲/۰ دقتش از بقیه بیشتر می باشد.در مطالب گذشته گفتیم که روی فک متحرک کولیس اندازه گیری وجود دارد که به آن ورنیه گفته می شود، زمانیکه ما فک ثابت و متحرک کولیس را کاملاً جمع می کنیم، …. ورنیه کولیس کاملاً مقابل صفر خط کش کولیس قرار می گیرد.• کولیس ۱/۰

درتقسیم بندی ورنیه به این شکل است که ۹ میلیمتر از تقسیمات خط کش را به ده قسمت مساوی روی ورنیه تقسیم بندی کرده است. در نتیجه فاصله هر یک از تقسیمات ورنیه، ۹/۰ میلیمتر می شود و اختلافات اندازه اولین تقسیم ورنیه با خط کش ۱/۰ میلیمتر می شود.در برخی از کولیس های ۱/۰ برای اینکه خواندن آنها راحتتر باشد، بدین صورت عمل می کند که ۱۹ قسمت از تقسیمات خط کش را به ده قسمت مساوی روی ورنیه تقسیم بندی می کنند در این حالت فاصله هر دو خط، خط کش با یک خط ورنیه ۱/۰ میلیمتر اختلاف پیدا می کنند.• کولیس ۰۵/۰

تقسیم بندی ورنیه بدین شکل است که ۱۰ میلمتر از تقسیمات خط کش به ۲۰ قسمت مساوی روی، ورنیه تقسیم بندی می شود، در نتیجه فاصله هر یک از تقسیمات ورینه ۹۵/۰ میلیمتر میشود و اختلاف اندازه اولین خط، خط کش با اولین خط ورنیه می شود ۰۵/۰ میلیمتر که به آن کولیس ۰۵/۰ می گویند.حال برای اینکه خواندن این کولیس راحتتر باشد، ۳۹ قسمت از تقسیمات خط کش را به ۲۰ قسمت مساوی روی ورنیه تقسیم بندی می کنند، در نتیجه باز هم فاصله هر دو تقسیم از تقسیم خط کش با یک تقسیم ورنیه، اختلافشان برابر ۰۵/۰ میلیمتر می شود.کولیس ۰۲/۰

تقسیم بندی ورنیه بدین شکل است که هر ۴۹ قسمت از تقسیمات خط کش به ۵۰ قسمت مساوی روی ورنیه تقسیم بندی شده است. در نتیجه فاصله هر یک از تقسیمات روی ورنیه می شود ۹۸/۰ میلیمتر و اختلااف اندازه اولین خط ورنیه با اولین خط، خط کش می شود ۰۲/۰ میلیمتر که به آن کولیس ۰۲/۰ می گویند.• طرز خواندن کولیس:

فرض کنیم که ما قطعه ای را با کولیس اندازه گرفتیم، در این زمان فک های ثابت و متحرک از هم باز می شود، و این بازشدن به اندازه قطعه می باشد و تقسیم بندی و در نیمه روی خط کش حرکت می کند و در محلی قرار می گیرد.اندازه ای که گرفته می شود از دو بخش تشکیل می شود، یک بخش اندازه اصلی است و دوم مقدار ریزتر آن اندازه است و وقتی ما این دو اندازه را با هم جمع کنیم مقدار اصلی قطعه ما بدست می آید.برای خواندن اندازه ما به صفر ورنیه توجه می کنیم، اولین عدد در سمت چپ عضو ورنیه قرار بگیرد می شود اندازه اصلی قطعه ما. برای خواندن خورده آن برای اینکه بفهمیم که چقدر از دو میلیمتر بیشتر در قسمت سمت راست صفر ورنیه توجه می کنیم که کدام ادازه ورنیه با اندازه خط کش درست مقابل هم قرار گرفته اند، مثلاً اگر شماره چهار باشد آن را ضربدر دقت کولیس می کنیم یعنی از ۱/۰ که می شود و ۴/۰ با عدد اصلی باشد جمع می کنیم درنتیجه اندازه کلی ۴/۲ میلیمتر می شود.

  • میکرومتر

 یکی دیگر از ابزارهای دقیق میکرومتر می باشد، که درانواع مختلف ساخته می شود، به این شکل که ما میکرومتر خارج سنج داریم که می تواند سطح خارجی اجسام را اندازه بگیرد و میکرومتر داخل منبع که سطح داخلی اجسام را ندازه گیری می کند.میکرومتر نیز از بخشهای مختلفی تشکیل شده است ، که عبارتند از :فک ثابت میکرومتر – فک متحرک میکرومتر- استوانه مدرج و یا همان خط کش میکرومتر، پوسته مدرج یا ورنیه میکرومتر کمانی که برای گرفتن میکرومتر از آن استفاده می شود. در قسمت انتهایی میکرومتر یک جغجغه است و اهرمی که در موقع اندازه گیری، قفل می شود.• طرز کار با میکرومتر:

در میکرومتر هم مانند کولیس اندازه می تواند اینچ یا میلیمتر باشد، اندازه طول خط کش میکرومتر به صورت ۲۵ میلیمتر، ۲۵ میلیمتر می باشد، یعنی اینکه ما یک نوع میکرومتر داریم که از مقدار صفر تا ۲۵ میلیمتر را اندازه می گیرد و باز میکرومتری داریم که از ۲۵ تا ۵۰ میلمتر را اندازه می گیرد و به بالا

  • طرز خواندن میکرومتر:

اگر به خط کش میکرومتر توجه شود دیده می شود که دارای یک خط افقی است یکسری تقسیم بندی بالای خط افق است ، و یکسری زیر خط افق است.تقسیم بندی که بالای خط افق است فاصله بین آنها یک میلیمتر است، و تقسیم بندی که زیر خط افق است فاصله بین آنها نیم میلیمتر می باشد.استوانه مدرج وجود دارد که روی خط کش اصلی ما حرکت می کند، معمولاً میکرومترها با دقت ۰۱/۰ میلیمتری ساخته می شوند. اگر دقت کنیم، می بینیم که روی ورنیه از صفر تا ۵۰ قسمت مساوی تقسیم بندی شده است.حال فرض می کنیم قطعه ای را اندازه گیری کردیم و می خواهیم اندازه آن را بخوانیم، برای خواندن میکرومتر بدین صورت عمل می کنیم که به آخرین خط، خط کش که از زیر ورنیه مشخص است، دقت می کنیم.این اندازه اندازه اصلی ما است. برای بدست آوردن مقدار خورده آن، توجه می کنیم که کدام خط ورنیه رو به روی خط ، خط کش به صورت کامل قرار گرفته است.

• نکته:در حین استفاده از میکرومتر به نکاتی می بایست توجه کرد:در زمان خواندن میکرومتر می بایست درست مقابل چشمان قرار بدهیم.در زمانیکه ما قطعه ای را در بین دو فک متحرک و ثابت قرار می دهیم، و اندازه می گیریم بوسیله دست استوانه مدرج را می چرخانیم تا با قطعه کار، تماس پیدا بکند، و وقتی تماس پیدا کرد، بقیه کار را با جغجغه انجام می دهیم.